Zanim zaczniemy zastanawiać się jak stworzyć stowarzyszenie dowiedzmy się czym ono dokładnie jest. W tym pomorze nam Ustawa z dn. 7 kwietnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o Stowarzyszeniach i niniejszy tekst.

Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem osób o celach niezarobkowych.

Dobrowolnym ponieważ każdy może być członkiem stowarzyszenia lub wystąpić z niego w dobrowolnym momencie i nikt nie może zmusić „nas” do bycia członkiem wbrew naszej woli.

Samorządnym ponieważ to same stowarzyszenie określa w statucie reguły wewnętrzne, włsane regulacje. Jedynym ograniczeniem jest działanie w ramach prawa.

Trwałym ponieważ niezależnie od składu osobowego i rotacji członków pozostaje stowarzyszeniem o ile spełnia minimum ustawowe 3 członków dla stowarzyszeń zwykłych i 15 dla stowarzyszeń Rejestrowanych w KRS.

O niezarobkowym celu ponieważ nie można dzielić lub sprzedawać majątku członkom po cenie niższej niż wartość rynkowa, a ponadto opiera swą „działalność na pracy społecznej członków; do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników”¹.

Kto może tworzyć stowarzyszenie?

Stowarzyszenia mogą być tworzone przez obywateli polskich mających pełną zdolność do czynności prawnych i nie zostali pozbawieni praw publicznych czyli ukończyli 18 rok życia i nie zostali ubezwłasnowolnieni.

Osoby w wieku 16-18 lat czyli osoby mające ograniczoną zdolność do czynności prawnych również mogą tworzyć stowarzyszenie. Mają one możliwość czynnego i biernego prawa wyborczego Jedynym obostrzeniem jest to, że nie mogą stanowić większości władz, zarządu stowarzyszenia.

Osoby poniżej 16 roku życia mogą tworzyć stowarzyszenie pod warunkiem, że ich opiekunowie prawni np. rodzice wyrażą zgodę.

Cudzoziemiecy również mogą tworzyć stowarzyszenia. W przypadku osób mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą zakładać stowarzyszenia tak jak obywatele polscy. W przypadku cudzoziemców nie mających miejsca zamieszkania na terenie RP tworzyć stowarzyszenie również, ale jedynie w przypadku gdy Statut Stowarzyszenie przewiduje taką możliwość.

Typy stowarzyszeń:

Ustawa Prawo o stowarzyszeniach wyróżnia cztery typy stowarzyszeń:

• stowarzyszenia zwykłe,

• stowarzyszenie zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym,

• związki stowarzyszeń,

• kluby sportowe (działające na podstawie odrębnych przepisów)

Stowarzyszenie zwykłe. Czym jest i jakie ma ograniczenia?

Stowarzyszenia zwykłe jest organizacją społeczną, uproszczoną formą stowarzyszenia rejestrowanego. Nie jest to zbyt popularne forma stowarzyszenia ponieważ nie ma osobowości prawnej za czym idą poważne ograniczenia, a w tym przede wszystkim praktycznie brak możliwości pozyskiwania funduszy na działalność. Jedyną formą pozyskania funduszy na działalność są składki członkowskie czyli nie może przyjmować darowizn, spadków i zapisów oraz otrzymywać dotacji, a także korzystać z ofiarności publicznej. A ponadto nie może powoływać terenowych jednostek organizacyjnych, łączyć się w związki stowarzyszeń, zrzeszać osób prawnych i prowadzić działalności gospodarczej.

W takim razie co może stowarzyszenie zwykłe?

W związku z tym że jest organizacją społeczną znaczy to że może występować w postępowaniu sądowym jako strona w sprawach mieszczących się w celach stowarzyszenia czyli pełnić np. funkcję rzeczniczą. (art.64 k.p.c.).

Jak powołać Stowarzyszenie Zwykłe?

Stowarzyszenie tego typu może być utworzone przez minimum 3 osoby. By zarejestrować takie stowarzyszenie należy najpierw uchwalić:

• Nazwę Stowarzyszenia

• Cel powołania

• Regulamin działalności (określający w statucie reguły wewnętrzne, własne regulacje, pełni on rolę taką jak Statut w stowarzyszeniu rejestrowanym)

• Uchwałę określającą teren działania i siedzibę stowarzyszenia,

• Oraz wybrać swojego przedstawiciela, który będzie reprezentował stowarzyszenie na zewnątrz.

Po wypełnieniu tych formalności należy udać się do organu nadzorującego. Jest to najczęściej wydział spraw obywatelskich w starostwie powiatowym właściwym ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Aby otrzymać wpis do ewidencji organizacji u starosty najlepiej zapytać się we właściwym starostwie.

Na wniosek organu nadzorującego Sąd Rejestracyjny lub prokurator, może zakazać założenia stowarzyszenia zwykłego, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych. Może się to przydarzyć w przypadku gdy cele stowarzyszenia są niezgodne z prawem czyli np. zakładają zasadę bezwzględnego posłuszeństwa ich członków wobec władz stowarzyszenia lub odwołują „się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa”²

Jeśli w ciągu 30 dni od uzyskania informacji przez organ nadzorujący nie zostanie zakazana jego działalność stowarzyszenie może rozpocząć działalność.

Stowarzyszenie Zarejestrowane:

Czym jest Stowarzyszenie Zarejestrowane i jakie ma prawa?

Stowarzyszenie Zarejestrowane jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem osób o celach niezarobkowych. Swoją działalność na pracy społecznej członków jednak do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników. Utworzone może być przez co najmniej piętnaście osób, pragnących założyć stowarzyszenie. Stowarzyszenie Zarejestrowane posiada osobowość prawną i posiada szerokie możliwości finansowania swojej działalności przez:

• składki członkowskie,

• darowizny,

• spadki,

• zapisy,

• dochody z własnej działalności,

• dochody z majątku stowarzyszenia

• ofiarności publicznej,

• działalności odpłatnej stowarzyszenia (w tym przypadku jest to finansowanie działania które nie może generować zysku)

• działalności gospodarczej,

• powoływanie spółek cywilnych z których cały zysk przeznaczany jest na działalność statutową stowarzyszenia.

Jak powołać Stowarzyszenie Zarejestrowane?

Na samym początku znaleźć grupę minimum 15 osób chcących je powołać, stworzyć statut stowarzyszenia oraz wypełnić wnioski o rejestrację w KRS ( KRS-W20, KRS-WK lub KRS-WF i KRS-WM w przypadku gdy zgłaszamy wpis działalności gospodarczej)

STATUT

Najważniejszym dokumentem stowarzyszenia jest jego statut. Powinien być przemyślany i zawierać co najmniej³:

1) nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,

2) teren działania i siedzibę stowarzyszenia,

3) cele i sposoby ich realizacji,

4) sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,

5) władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,

6) sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał,

7) sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,

8) zasady dokonywania zmian statutu,

9) sposób rozwiązania się stowarzyszenia.

2. Stowarzyszenie, które zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, jest obowiązane określić w statucie strukturę organizacyjną i zasady tworzenia tych jednostek.

3.Osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia.

UWAGA!!! W przypadku gdy Statut nie będzie zawierał powyższych informacji Krajowy Rejestr Sądowy odmówi rejestracji Stowarzyszenia.

Dokumenty niezbędne do rejestracji Stowarzyszenia:

• Statut Stowarzyszenia – w wersji papierowej, w dwóch egzemplarzach podpisanych przez komitet założycielski lub zarząd (w przypadku wybrania zarządu podczas spotkania założycielskiego),

• lista członków założycieli – dwa egzemplarze, podpisane przez przewodniczącego i sekretarza zebrania,

• protokół z zebrania założycielskiego – dwa egzemplarze, podpisane przez przewodniczącego i sekretarza zebrania,

• Uchwały podjęte na zebraniu założycielskim : uchwała nr 1 „o powołaniu stowarzyszenia”, uchwała nr 2 „o przyjęciu statutu”, uchwała nr 3 „o wyborze komitetu założycielskiego” lub „o wyborze zarządu stowarzyszenia”. Wszystkie uchwały powinny być sporządzone w dwóch egzemplarzach papierowych i podpisane przez sekretarza i przewodniczącego zebrania.

   

  Oraz wnioski do KRS

• KRS-W20 – wniosek o wpis stowarzyszenia do KRS

• KRS-WK – Organy podmiotu/wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki ( informacje o organie uprawnionym do reprezentacji, osób wchodzących w skład oraz sposobie reprezentacji). Na tym wniosku wskazujemy członków zarządu i komisji rewizyjnej wraz z określeniem ich funkcji.

• KRS-WF – Założyciele – składamy ten wniosek w przypadku gdy na zebraniu założycielskim nie został wybrany zarząd stowarzyszeniach

• KRS-WM – Przedmiot działalności – składamy w przypadku gdy jednocześnie staramy się o wpis dziułalności gospodarczej do rejestru przedsiębiorców.